Bitki tescili özgün olarak yetiştirilmiş yeni bitki türünün resmi olarak kayıt altına alınarak yeni bitki yetiştiricisinin haklarını koruma altına alınmasıdır. Bu sayede ortaya çıkabilecek kopyacılık ve taklitçiliğin önüne geçilmektedir. Bu süreç, yetiştirilmiş yeni bitkinin korunması, kalite ve standart düzeyinin belirlenmesi ve haksız rekabetin önlenmesi gibi bir çok önemli unsurdan oluşmaktadır.
Islahçı bitkinin genetiği ile oynayarak özgün ve yeni bir bitki geliştiren kişilerdir. Bu kişiler bitkinin daha dayanıklı, verimli ve doğa koşullarına uyumlu olması için çalışırlar. Bitki ıslahı bitki yetiştiriciliği içerisinde çok büyük önem arz etmektedir. Islahçılar, yetiştirdikleri yeni bitkiler sayesinde daha verimli üretim, besin değerinde artış ve suyun korunması gibi önemli etkenleri vardır.
Islahçı hakkı, bitki yetiştiricilerinin yeni ve özgün bir bitki çeşidi yetiştirmesi halinde bitki tescilini aldıktan sonra elde ettiği haklardır. Bu hak ise bitki yetiştiricisinin yetiştirdiği yeni bitki çeşidinin ticari olarak kullanımını ve çoğaltılmasının belirli bir süre boyunca yönetmesidir.
Bu hak bitki yetiştiricilerini teşvik ederek yeni bitki türlerinin ortaya çıkmasını sağlamaktadır. Bitki yetiştiricisi “ıslahçı hakkına” sahip olması için yetiştirdiği yeni bitki çeşidini tescil ettirmesi gerekmektedir. Tescil işleminden sonra yeni bitki çeşidini üretme, satma, dağıtma, pazarlama ve lisans haklarına sahip olur.
Dünya üzerinde binlerce farklı bitki türü bulunmaktadır. Bitkiler çeşitli özelliklere göre sınıflandırılabilir. Çiçekli bitkiler, iğne yapraklı bitkiler, yosunlar, ağaçlar, sebzeler, meyve ağaçları ve tıbbi bitkiler bitki türlerine örnek olarak verilebilir. Bitkiler, çeşitli özelliklere sahip doğanın önemli bileşenlerindendir. Yapraklarıyla fotosentez yaparak güneşten aldıkları enerjiyi besin olarak kullanırlar.
Bu özellik bitkileri diğer canlılardan ayıran en önemli özelliktir. Kök, gövde ve yaprak yapılarından oluşurlar. Kök yapısı toprağı tutma, topraktan besin almayı sağlarken. Gövde yapısı topraktan alınan besinleri yapraklara taşır. Yapraklar ise fotosentez görevini yürütür. Bitkilerin hücre yapısı ve hücre duvarı hayvanlardan farklılık gösterir. Bitkiler; tarım, ilaç sanayi, kozmetik, tekstil, kimya endüstrisi gibi bir çok alanda kullanılmaktadır.
Uluslararası Bitki Çeşitleri Koruma Topluluğu (UPOV), bitki çeşitlerinin korunması amacıyla kurulmuş olan uluslararası bir topluluktur. Bitki çeşitliliğini arttırma, tarım ekonomisine katkıda bulunma ve yeni bitki yetiştiricilerini teşvik etmek gibi ana hedeflere odaklanır.
Bu topluluğun merkezi İsviçre’nin Cenevre şehrinde bulunmaktadır. Islahçılar arasında bilgi alışverişini kolaylaştırırken aynı zamanda da iş birliklerini arttırmaktadır. UPOV’a üye ülkeler arasında Amerika Birleşik Devletleri, Almanya, Fransa, İngiltere, Çin ve Türkiye örnek olarak gösterilebilir. Daha fazla bilgi için bizimle iletişime geçmeyi unutmayın.
